Monday, July 17, 2006,11:07 PM
Φινλανδική ιστορία ... μέρος Β
Ας συνεχίσουμε λίγο με τη φιλανδική ιστορία λοιπόν.

Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος τέλειωσε βρίσκοντας τη Φινλανδία τη μεγάλη ηττημένη νικήτρια. Είχαν καταφέρει να νικήσουν δυο φορές τους Ρώσους που τους απειλούσαν καθημερινά αλλά για να το καταφέρουν αυτό είχαν πουλήσει την ψυχή τους στον ναζί διάβολο.

Οι Ρώσοι νικητές και σύμμαχοι πια, έχουν τα σχέδια τους για την Φινλανδία και οι δυτικοί σύμμαχοι από την άλλη πλευρά προσπαθούν να μαζέψουν την σχεδόν κατεστραμμένη οικονομικά Ευρώπη και όλα αυτά στα πρόθυρα του ψυχρού πολέμου. Οι ρώσοι αναλαμβάνουν την κηδεμονία της Φινλανδίας επιβάλλοντας βαριές πολεμικές αποζημιώσεις που γονατίζουν οικονομικά τη Φινλανδία. Με τη συνθήκη του Παρισιού το 1947 η Φινλανδία παραχωρεί στη Ρωσία ένα μεγάλο κομμάτι πού ξεκινάει από το κόλπο της Φινλανδίας και φτάνει μέχρι τη Βόρειο Θάλασσα, έτσι χάνουν κάθε πρόσβαση στη Βόρειο Θάλασσα. Παράλληλα χάνουν και όλα τα εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας, φράγματα και ορυχεία νικελίου που ήταν σ’ αυτή τη τόσο πλούσια περιοχή. Η Φινλανδία έχασε τότε το 11% της έκτασης της και 500,000 Φινλανδοί μεταβλήθηκαν σε πρόσφυγες. Ακόμα, υποχρεώνεται να ‘νοικιάσει’ στη Ρωσία τη νησιωτική περιοχή Porkala που μεταβάλλεται σε ναυτική βάση και ελέγχει όλη τη Βαλτική και να πληρώσει 300 εκατομύρια δολάρια αξίας 1938 (το ποσό είναι πολύ πολλαπλάσιο σε σημερινά λεφτά) σε βιομηχανικά προϊόντα σαν πολεμικές αποζημιώσεις. Το χρέος τελείωσε το 2002 προς μεγάλη ανακούφιση των Φινλανδών.

Την ίδια στιγμή όπως και η Γερμανία η Φινλανδία υποχρεούται να διαλύσει το στρατό της και περιορίζεται σε μειωμένο αριθμό για καθαρά αμυντικούς λόγους που σημαίνει οχι βαρύ οπλισμό, τανκς, υποβρύχια, αεροπορία και τέλος δεν μπορει να έχει συμμετοχή σε συμμαχίες χωρίς την έγκριση της Ρωσίας. Γι’ αυτό η Φινλανδία δεν υπήρξε μέλος του ΝΑΤΟ η άλλου στρατιωτικού οργανισμού παρ΄ όλη τη θέση κλειδί δίπλα στη Ρωσία. Ο στρατάρχης Mannerheim υπό την απειλή μιας Νυρεμβέργης και με τη σκέψη των συμμάχων ότι η εκτέλεση του θα οδηγήσει τους Φινλανδούς σε μια έντονη αντίδραση, στερείτε των δικαιωμάτων του και αξιωμάτων και αυτοεξορίζεται στην Ελβετία όπου και πεθαίνει.

Ο στρατάρχης έχει μια ιδιαίτερη θέση στη Φινλανδική ιστορία και η πορεία του θα μπορούσε να χωριστεί σε τρία στάδια. Πρώτο η επιστροφή του από τη Ρωσία με τη λαμπρή στρατιωτική καριέρα δίπλα στον τσάρο και η αφοσίωση του στην φιλανδική ανεξαρτησία οργανώνοντας στρατό από το τίποτα και εμπνέοντας ότι η ανεξαρτησία ήταν εφικτή. Το δεύτερο στάδιο του εμφυλίου και μετά, όπου ο στρατάρχης κυριεύεται από το αντικομουνιστικό του μένος και εξελίσσεται σε σφαγέα και τέλος το τρίτο στάδιο που νικάει τους Ρώσους και με έξυπνους πολιτικούς χειρισμούς προβλέποντας ότι μόνο η μεταστροφή θα εγγυήτο την επιβίωση της φιλανδικής ανεξαρτησίας, διώχνει τους ναζί και έρχεται σε σύγκρουση με την ναζιστική κυβέρνηση του προέδρου Ruti λαμβάνοντας την προσωπική ευθύνη των επιλογών του και πληρώνοντας το τίμημα. Το πρωτο και κυρίως το τρίτο στάδιο παίξαν και το ρόλο του καθαρτηρίου για τον στρατάρχη που του συγχώρεσαν κατά κάποιο τρόπο το δεύτερο. Τέλος άφησε σαν διαθήκη την ανάγκη η χώρα να μείνει ανεξάρτητη από τις οποίες διαμάχες προσβλέποντας στο ελβετικό μοντέλο.

Από το 50 έως και μέχρι τις αρχές του 80 η Φινλανδία βέβαια έζησε μιας άλλης μορφής πολέμου. Ενώ για αιώνες υπήρξε το σημείο που συναντιόντουσαν οι στρατοί της Σουηδίας και της Ρωσίας τώρα έγινε το μέρος που συναντιόντουσαν οι κατάσκοποι της δύσης και της Ρωσίας.

Η Ρωσία δεν έπαψε ποτέ να σχεδιάζει την προσάρτηση της Φινλανδίας. Απλά είχαν αλλάξει τις μεθόδους, σκοπεύαν να την κάνουν ένα ανεξάρτητο κομουνιστικό κράτος με στοιχεία ιδιωτικής πρωτοβουλίας κάτι σαν το μοντέλο που είχαν ονειρευτεί και για την Ουγγαρία. Η δύση από την άλλη πλευρά δεν εμπιστεύτηκε ποτέ την Φινλανδία και είναι χαρακτηριστικά τα βιβλία και οι συνεντεύξεις τέως πρεσβευτών των ΗΠΑ στη Φινλανδία που την θεωρούσαν κρυφό-κομουνιστική χώρα. Έτσι για άλλη μια φορά η Φινλανδία βρέθηκε να ακροβατεί σε τεντωμένο σκοινί. Από τη μια να προσπαθεί να είναι ανεξάρτητη, ταυτόχρονα να μην θέλει να δυσαρεστήσει την Ρωσία και να προσπαθεί να πείσει την δύση ότι δεν ήταν άλλη μια χώρα του ανατολικού μπλοκ και που κανένας δεν την πίστευε. Από κει και ο όρος Finlanization που ουσιαστικά δείχνει μια χώρα δορυφόρο χωρίς να ασπάζεται όλες τις αρχές της χώρας κηδεμόνας. Παρεξηγημένος όρος που έχει στοιχίσει πολύ στους Φινλανδούς αλλά και που δυστυχώς υπάρχει στην πολιτική γλώσσα ακόμα και σήμερα.

Το τι συνέβη αυτά τα τριάντα χρόνια είναι μια ακόμη μεγάλη ιστορία. Για τη Φινλανδία εκείνης της περιόδου μπορείτε να διαβάσετε ακόμα και σε βιβλία του Le Care και Robert Ludlum. Παντού υπήρχαν κατάσκοποι και κοριοί, το υπουργικό συμβούλιο γινόταν για ένα μεγάλο διάστημα μέσα στη προεδρική sauna γιατί εκεί δεν δουλεύαν οι κοριοί.

Το φινλανδικό σύνταγμα, η φινλανδική παιδεία, το υγειονομικό σύστημα τα πάντα νομοθετήθηκαν τότε. Φυσικά ήταν επηρεασμένοι από την φιλελεύθερη και σοσιαλιστική Σουηδία αλλά έπρεπε και να στηρίξουν την ανεξαρτησία τους, να τονίσουν τον καινούργιο πατριωτισμό τους, να πληρώσουν και να κρατήσουν σε απόσταση τη Ρωσία, να μην ζητήσουν βοήθεια από τη δύση γιατί αυτό θα ενοχλούσε τους Ρώσους, να μην πληγώσουν τον εθνικό τους εγωισμό και πάνω από όλα να τα καταφέρουν να επιβιώσουν κόντρα ακόμα και στον αρκτικό καιρό.

Τέλος τα πάντα έπρεπε να έχουν τάξη, σύστημα και στόχο αλλιώς το μέλλον θα ήταν πικρό. Το ξανατονίζω, μια χώρα χωρίς πρώτες ύλες και εισάγοντας σχεδόν τα πάντα ήταν από τη μια καπελωμένη από τη Ρωσία και από την άλλη φτυσμένη από την δύση. Έπρεπε λοιπόν να τα καταφέρουν μόνοι τους και δεν υπήρχε άλλη διέξοδος από το να τα καταφέρουν.

Αποτέλεσμα αυτών είναι και η βιομηχανική ανάπτυξη η καλύτερα επανάσταση του 80 με τη ΝΟΚΙΑ (που σημειωτέον ξεκίνησε σαν βιομηχανία που έφτιαχνε λάστιχα αυτοκινήτων και γαλότσες αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία), την ΚΟΝΕ, την ισχυρή χαρτοβιομηχανία με πρώτη την UPM και δεκάδες άλλες εταιρίες σε τομείς όπως η ναυτοκατασκευαστική, ηλεκτρονικά, έπιπλα κ.α. παράλληλα μορφές όπως ο Alvar Aaldo δώσανε διεθνή αίγλη στη Φινλανδία και το φινλανδικό design.

Για άλλη μια φορά έγραψα όλα τα παραπάνω οχι σαν ιστορική αναδρομή αλλά περισσότερο για να σας δείξω πόσο επηρέασε η ιστορία τους τις κοινωνικές τους δομές και τις ανάλογες αλλαγές.

Για τους Φιλανδούς η νίκη των Lordi στη Eurovision είναι κάτι που δεν εκφράζεται με λόγια, τους έβαλε στο χάρτη και αυτό είναι συγκλονιστικό. Για τους Φινλανδούς η Ενωμένη Ευρώπη σημαίνει πολύ περισσότερα από όσα σημαίνει για οποιοδήποτε άλλο και γι αυτό είναι τόσο τυπικοί. Το ότι οι Έλληνες μιλάνε για το φινλανδικό μοντέλο γι’ αυτούς είναι η επιβεβαίωση ότι υπάρχουν. Ο Mika Hakinen είναι εθνικός ήρωας.

Όπως είπα και προηγούμενα, τα τελευταία πέντε χρόνια και κυρίως λόγω της ενωμένης Ευρώπης γίνεται έντονη συζήτηση για την ανάγκη αλλαγής. Και θα έρθει αυτή η αλλαγή ειρηνικά και σιωπηλά χωρίς τυμπανοκρουσίες όπως κάνουν πάντα οι Φινλανδοί. Βλέπετε οι άνθρωποι δεν θέλουν με τίποτα οι ρίξεις τους και οι διαφωνίες τους να ακουστούν πέρα από τους τέσσερις τοίχους και σε αυτό συμμετέχουν και τα μέσα ενημέρωσης αλλά μετά από όσα είπα φαντάζομαι ότι το καταλαβαίνετε το γιατί. Ίσως αυτό είναι ένα μοντέλο που θα έπρεπε να μιμηθούν οι Έλληνες πολιτικοί.

********************************

Αυτά τα ολίγα μέχρι το 80. ελπίζω να απάντησα σε πολλές ερωτήσεις σχετικά με τη Φινλανδία και ευχαρίστως θα απαντήσω σε ότι άλλο θέλετε.


, , , , ,
 
posted by ovi
5 comments