Wednesday, January 03, 2007,1:17 PM
Το φιλανδικό εκπαιδευτικό μοντέλο ...χτυπά ξανά!
Ένα από τα πρώτα θέματα που αντιμετώπισα σε αυτό το blog όταν πρωτοξεκίνησα -και φαντάζομαι λογικό μιας και ζω στη Φιλανδία, ήταν η συζήτηση που γινόταν στην Ελλάδα σχετικά με το φιλανδικό μοντέλο εκπαίδευσης. Έτσι λοιπόν πλησιάζοντας προς τις φιλανδικές βουλευτικές εκλογές, η πληγή ξανάνοιξε ή καλύτερα και αγγλιστί ... I got news for you sunshine!

Το θέμα της παιδείας στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές είχε τεθεί σαν το βασικότερο θέμα μαζί με τα θέματα ανεργίας και το σύστημα υγείας και αν δεν είχε εμφανιστεί το σκάνδαλο των μυστικών εγγράφων που έγινε και η αιτία παραίτησης της τέως πρωθυπουργού, θα είχε εξελιχτεί στο κυρίως θέμα αντιπαράθεσης. Ο κυριότερος επικριτής του εκπαιδευτικού συστήματος τότε ήταν ο σημερινός πρωθυπουργός Matti Vanhanen.

Για το τι έγινε και παραιτήθηκε η τέως πρωθυπουργός θα σας πω στη συνέχεια σε άλλο post και σε έκταση μιας και εχω προσωπική εικόνα και την όλη ιστορία την έζησα από πολύ κοντά. Ο σημερινός πρωθυπουργός τότε, και μην ξεχνάτε ότι μιλάμε για μόλις τέσσερα χρόνια πριν, ήταν απλός υποψήφιος του Keskusta – κεντρώου κόμματος – στην ευρύτερη περιοχή του Ελσίνκι, Vantaa. Το περισσότερο που περίμενε τότε ο Vanhanen ήταν το υπουργείο γεωργίας, λόγω της εμπειρίας του σε θέματα ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής και των πετυχημένων επεμβάσεων που είχε κάνει όταν ήταν ευρωβουλευτής σε αγροτικά θέματα και που είχε πετύχει σειρά από πολύ καλές επενδύσεις για τα φιλανδικά γαλακτοκομικά προϊόντα. Το όνειρο του ήταν το υπουργείο παιδείας που νιώθει ότι έχει πολλές γνώσεις, το μακρινό του όνειρο το υπουργείο εξωτερικών και το πρωθυπουργικό γραφείο ήταν φιλοδοξία στα όρια που ο κάθε πολιτικός φιλοδοξεί την πρωθυπουργική καρέκλα.

Εδώ το τονίζω και πάλι και είναι πολύ σημαντικό, αυτή ήταν η κατάσταση πριν από τέσσερα χρόνια και η εκλογή του στη πρωθυπουργία ήταν έκπληξη και για τον ίδιο τον Matti.

Για να μην γίνεται καμιά παρεξήγηση με τις λέξεις, το κεντρώο κόμμα θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι ένα πολυσυλλεκτικό συντηρητικό κόμμα και οχι ακριβώς ένα κεντρώο κόμμα αν θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει κεντρώο κόμμα. Στις τάξεις του υπάρχουν από χριστιανοδημοκράτες μέχρι Θατσερικοί και νεοφιλελεύθεροι. Αν και οι ρίζες του βρίσκονται στο αγροτικό κόμμα και η μεγαλύτερη δύναμη του έρχεται από τις αγροτικές περιοχές της κεντρικής και δυτικής Φιλανδίας την τελευταία οκταετία και έχοντας συνειδητοποιήσει ότι ο αγροτικός πληθυσμός και κυρίως οι νέες γενιές στρέφονται προς τους σοσιαλδημοκράτες κάνει μια έντονη προσπάθεια προς τις μεγάλες πόλεις που είναι συντηρητικές με το Kokoomus τον κυρίως εκφραστή της δεξιάς στη Φιλανδία και προπύργιο τους το Ελσίνκι ή σοσιαλδημοκράτες με το SDP που κυριαρχεί στις ανατολικές περιοχές και στο Tampere, Turku τις μεγαλύτερες πόλεις της Φιλανδίας μετά από το Ελσίνκι.

Ο νεοφιλελεύθερος Vanhanen υπήρξε ένα από τα ισχυρά όπλα για αυτό το επιχείρημα και οι συχνά ριζοσπαστικά νέο-φιλελεύθερες ιδέες του βρίσκαν εύκολα ακροατήριο ανάμεσα στους αστούς και βολεμένους μικροαστούς των αστικών κέντρων. Αν και σε θέματα ...μεγέθους δεν μοιάζει καθόλου, ο Vanhanen πάντα μου θύμιζε έναν εκλεπτυσμένο ...Μάνο που έμαθα ότι έγινε και ...ΠΑΣΟΚ!!!

Έτσι λοιπόν μέσα στο γενικότερο Μάνος-ύφος, ελπίζω η παρομοίωση να δίνει μια καλύτερη εικόνα, στο pikku joulu του κόμματος έκανε ήδη μια αναφορά στη παιδεία δίνοντας ένα πρωτο στίγμα των εκλογών και επίσημα πια στη πρώτη του συνέντευξη για το νέο έτος σε εφημερίδα του Turku ανακοίνωσε ότι ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε σοβαρά με τη παιδεία.

Τώρα πως το εννοούσε αυτό το ‘σοβαρα’ είναι μια καινούργια ιστορία. Το 2002 ο Vanhanen κατηγορούσε τους σοσιαλδημοκράτες για τα κατάντια της παιδείας, για χαμηλό επίπεδο μόρφωσης και άχρηστους δασκάλους μέσα σε φτωχά σχολεία. Μέσα σε αυτά τα τέσσερα χρόνια δυο πράγματα αλλάξανε. Πρωτο από όλα οι σοσιαλδημοκράτες του προκύψαν υποχρεωτικά συγκάτοικοι στην πρωθυπουργία με ένα από τα υπουργεία ευθύνης τους το υπουργείο παιδείας, οπότε έπρεπε να μαζευτεί λίγο σε αυτά που έλεγε και παράλληλα να συμβιβαστεί μαζί τους στη συνέχιση της πολιτικής που είχαν χαράξει μέχρι εκείνη τη στιγμή αναβάλλοντας την μάχη για κάποια άλλη στιγμή μιας και είχε άλλα προβλήματα να αντιμετωπίσει και άλλης μορφής ισορροπίες.

Το δεύτερο ήταν μια έρευνα που έκανε την εμφάνιση της στα τέλη του 2005 και προβλήθηκε ιδιαίτερα κυρίως από τη φιλανδική κυβέρνηση το 2006 και παρουσίαζε την Φιλανδία να έχει πιθανώς το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα του κόσμου. Αυτή η έρευνα όπως υποδείξανε πολλές κυβερνήσεις και ειδικά οργανώσεις καθηγητών και δάσκαλων κυρίως από τη μεγάλη Βρετανία στηρίχτηκε είτε σε στοιχεία δεκαετιών ή σε υποθέσεις μιας και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν είχαν δώσει στοιχεία συμπεριλαμβανομένης τής Βρετανίας, της Γαλλίας της Γερμανίας κλπ. Βέβαια παρ’ όλες τις διαμαρτυρίες των άμεσα ενδιαφερομένων η έρευνα πήρε μια παγκόσμια προβολή κάνοντας τον Vanhanen να σιωπήσει τις όποιες του σκέψεις και να προτιμήσει να είναι ο τυφλός ανάμεσα στους τυφλούς αλλά με καλό P.R.!!!

Αυτό το P.R. είχε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα για την Φιλανδία, άρχισαν να έρχονται φοιτητές από τον τρίτο κόσμο και μεταπτυχιακοί από όλο τον κόσμο που ήθελαν να εκπαιδευτούν στο καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα στο κόσμο.

Προσοχή, δεν θέλω να μειώσω το φιλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα και σαφώς σε πολλούς τομείς είναι πολύ καλύτερο από το ελληνικό, αλλά δεν είναι και το καλύτερο και είναι πολύ μακριά από το να αναφέρεται σαν μοντέλο. Αυτή τη στιγμή υπάρχει σοβαρό πρόβλημα προσωπικού και αιθουσών. Υπάρχουν σχολεία με 40 μαθητές ανά τάξη και θυμηθείτε ότι εδώ οι κλιματολογικές συνθήκες είναι τελείως διαφορετικές με αυτές τις Ελλάδος, πράγμα που σημαίνει ότι τα παιδιά δεν βγαίνουν στο προαύλιο όταν η θερμοκρασία στους -25 και -30 βαθμούς Κελσίου η όταν έχει χιονοθύελλα. Υπάρχει σύμφωνα με το ίδιο τον Vanhanen πρόβλημα με την ύλη που παραδίδεται και με την μέθοδο που παραδίδεται που είναι ο ίδιος με τον ελληνικό, όλα τα παιδιά σε εθνικό επίπεδο διδάσκονται και ελέγχονται ακριβώς από το ίδιο βιβλίο και διδάχθεισα ύλη, έτσι δεν ενθαρρύνεται η άποψη αλλά η παπαγαλία και βέβαια πάλι σύμφωνα με τον Vanhanen οι δάσκαλοι και καθηγητές χρειάζονται καλύτερη, σύγχρονη εκπαίδευση και η οποία πρέπει να επαναλαμβάνεται κατά περιόδους πιο τακτικές από ότι γίνεται. Τέλος πολλά από τα βιβλία που χρησιμοποιούνται είναι από την δεκαετία του πενήντα σαν να λέμε λο λο Λόλα!!!! Αλλά είπαμε, ο Matti το ...εκλεισε και απλά περίμενε.

Άλλη σημαντική επισήμανση για κάτι που γίνεται πολύ λόγος στην Ελλάδα. Στη Φιλανδία υπάρχουν ιδιωτικά πανεπιστήμια με πιο γνωστό το Helia και τα πτυχία του που περιορίζονται κυρίως σε manament, marketing, οικονομικά και άλλες παρόμοιες ειδικεύσεις και είναι μεν ισότιμα των κρατικών πτυχίων αλλά με τίποτα δεν έχουν την αίγλη ενός πτυχίου από το πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, του Tampere, του σουηδοφώνου Turku ή του πανεπιστημίου της Jyvaskyla και ναι μεν οι πτυχιούχοι του Helia θα βρουν δουλειά σε επιχειρήσεις αλλά ο πτυχιούχος του πανεπιστημίου του Ελσίνκι θα προσληφθεί στην ειδικότητα του στη Nokia.

Και ένα προσωπικό ανέκδοτο από μια από τις πρώτες μου συνεντεύξεις στη Φιλανδία για γνωστή εταιρία, αναφέρθηκα στο master μου από γνωστό πανεπιστήμιο της Αγγλίας και σε ένα διεθνές βραβείο που στην τριαντάχρονη ιστορία του κανένας Φιλανδός δεν το έχει πάρει παρά τις συνέχεις προσπάθειες που τώρα ξέρω ότι γίνονται και με κρατική βοήθεια, ο κύριος που έπαιρνε την συνέντευξη με πραγματική λύπη γύρισε και μου είπε ... ναι καλά όλα αυτά αλλά δεν έχετε πτυχίο από ...φιλανδικό πανεπιστήμιο!!! Και δεν ήξερα αν ήταν να κλαίω η να γελάω!!! Αλλά αυτό δείχνει την αίγλη που έχουν τα κρατικά πανεπιστήμια στη Φιλανδία.

Η εκπαίδευση στη Φιλανδία είναι δωρεάν και το δωρεάν εννοείται οχι όπως στην Ελλάδα, τα συγγράμματα πραγματικά είναι δωρεάν και οι βιβλιοθήκες, οχι μόνο οι πανεπιστημιακές αγγίζουν το όριο του τέλειου.

Και από εκεί αποφάσισε ο αγαπητός Matti να αρχίσει τις αλλαγές του. Κι έτσι είπε ότι αφού έχουμε το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα στον κόσμο και αφού όλοι θέλουν να έρθουν στα πανεπιστήμια μας γιατί να είναι δωρεάν; Και φυσικά για να πάει το πράγμα μαλακά ας αρχίσουμε πρώτα από τους φοιτητές που έρχονται από χώρες εκτός Ε.Ε.

Οι πρώτοι που φυσικά αντιδράσανε ήταν οι ξένοι φοιτητές που απλά προειδοποιήσανε ότι αν σκοπεύουν να βάλουν ταρίφα στις σπουδές τότε γιατί να έρθουν στην Φιλανδία και να μην πάνε Αμερική η Αγγλία που τουλάχιστον δεν θα έχουν πρόβλημα και με την γλώσσα. Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα και η νεολαία του απαντήσανε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να δεχτούν κάτι τέτοιο οπότε ο καλός Matti τους ενημέρωσε με όλη την αλαζονεία του ...νικητή (ακόμη δεν τον είδαμε, Γιάννη τον βαφτίσαμε), ότι στην επομένη κυβέρνηση δεν θα τους δώσει το υπουργείο παιδείας γιατί ήρθε ο καιρός για μερικές σημαντικές αλλαγές.

Αυτοί που καταλάβανε πραγματικά που το πάει και το φωνάξανε από την πρώτη στιγμή ήταν οι του αριστερού συνασπισμού οι οποίοι μιλήσανε για το τέλος της δωρεάν ανώτερης και ανωτάτης παιδείας αλλά και πάλι ο καλός ο Matti προτίμησε να μην απαντήσει αφήνοντας κάποια υπονοούμενα για αριστερή μονολιθική λογική που δεν λέει να ακολουθήσει το ρεύμα της εποχής!!!

Σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά; Κάτι από ελληνικό μοντέλο; Οι επόμενοι δυο μήνες θα είναι πολλοί ενδιαφέροντες όσο πλησιάζουμε τις εκλογές και θα σας ενημερώνω συνέχεια ξεκινώντας άμεσα με μια γνωριμία σας με τα φιλανδικά κόμματα. Το ευτύχημα εφέτος είναι ότι δεν θα εχω άμεση σχέση με τις εκλογές και έτσι θα μπορέσω να το απολαύσω περισσότερο από ότι στο παρελθόν. Το πιθανότερο είναι απλά να με τρέχουν τις δυο τελευταίες βδομάδες αλλά μέχρι τότε είμαι απλά παρατηρητής.

Και κάτι τελευταίο που το κράτησα σαν ...κερασάκι! μαντέψτε ποιος κατεβαίνει για υποψήφιος!!! Οοοοοοοχι! Όχι ο Κωνσταντής αλλά ... η γυναίκα του!!!
****************************

Στη φωτογραφία, τα παγοθραυστικά περιμένουν να έρθει το χιόνι, αλλά η θερμοκρασία συνεχίζει να παραμένει πάνω από το 0!!!

Labels: , , , ,

 
posted by ovi
27 comments